Usuwanie kamienia nazębnego to jeden z podstawowych zabiegów profilaktycznych wykonywanych w gabinetach stomatologicznych. Do tego celu wykorzystuje się dwa rodzaje narzędzi: skalery ultradźwiękowe oraz skalery ręczne. Każde z nich ma swoje zalety i ograniczenia, dlatego wybór odpowiedniej metody zależy od preferencji stomatologa, stanu uzębienia pacjenta oraz specyfiki zabiegu.

Jak działa skaler ultradźwiękowy?

Skaler ultradźwiękowy wykorzystuje drgania o wysokiej częstotliwości (zwykle w zakresie 25 000–50 000 Hz) do rozbijania złogów kamienia nazębnego. W trakcie pracy końcówka skalingowa wykonuje mikroskopijne ruchy, a dodatkowo emitowana woda chłodząca wspomaga usuwanie biofilmu i zapobiega przegrzewaniu zęba.

Największą zaletą skalerów ultradźwiękowych jest ich szybkość i skuteczność. Pozwalają na usunięcie kamienia w krótszym czasie niż narzędzia ręczne, minimalizując jednocześnie nacisk na powierzchnię zęba. Są również bardziej komfortowe dla pacjenta, ponieważ nie wymagają mechanicznego skrobania.

Ich ograniczeniem może być możliwość wystąpienia krótkotrwałej nadwrażliwości u niektórych pacjentów. W przypadku bardzo twardego kamienia mogą nie być wystarczająco efektywne, wymagając uzupełnienia skalingu metodą manualną. Skalery ultradźwiękowe wymagają także dostępu do prądu i wody, co może stanowić problem w niektórych warunkach pracy.

Jak działa skaler ręczny?

Skalery ręczne to tradycyjne narzędzia w postaci kiret i sierpów, które stomatolog używa do mechanicznego skrobania kamienia nazębnego. Ich ostrza są dostosowane do różnych powierzchni zęba, co pozwala na dokładne usunięcie osadów, zwłaszcza w miejscach trudno dostępnych, takich jak przestrzenie poddziąsłowe.

Dzięki precyzyjnej kontroli nad siłą nacisku lekarz może dostosować metodę skalingu do indywidualnych potrzeb pacjenta, co jest szczególnie ważne w przypadku osób z nadwrażliwością zębów. Skalery ręczne nie wymagają dostępu do prądu, dzięki czemu można je stosować w każdych warunkach.

Ich największą wadą jest czasochłonność. W porównaniu do skalerów ultradźwiękowych usuwanie kamienia wymaga większego wysiłku i może prowadzić do szybszego zmęczenia dłoni stomatologa. Jeśli nie są używane z odpowiednią precyzją, mogą powodować mikrouszkodzenia szkliwa.

Który skaler wybrać?

Skaler ultradźwiękowy będzie najlepszym rozwiązaniem w przypadku potrzeby szybkiego i skutecznego usunięcia kamienia nazębnego. Jest wygodniejszy zarówno dla pacjenta, jak i stomatologa, ponieważ eliminuje konieczność intensywnego nacisku i skraca czas zabiegu. Sprawdza się także jako metoda wspomagająca higienę jamy ustnej, ponieważ woda stosowana podczas skalingu pomaga wypłukiwać bakterie.

Skalery ręczne będą lepszym wyborem w sytuacjach, gdy konieczna jest pełna kontrola nad siłą nacisku, na przykład u pacjentów z nadwrażliwością dziąseł. Są również przydatne do oczyszczania trudno dostępnych miejsc, gdzie ultradźwięki mogą nie być wystarczająco skuteczne.

Obie metody mają swoje zastosowanie i nie wykluczają się nawzajem. Skalery ultradźwiękowe są szybkie, skuteczne i wygodne, ale nie zawsze wystarczają w trudno dostępnych miejscach. Skalery ręczne zapewniają większą precyzję, lecz wymagają większego wysiłku i czasu. Optymalne podejście to stosowanie obu metod w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta oraz charakterystyki osadów nazębnych.