Coraz więcej hoteli spotyka się z pytaniami o ESG. Pojawiają się one w zapytaniach ofertowych, przetargach, rozmowach z klientami korporacyjnymi, a także przy organizacji konferencji i wydarzeń biznesowych. Firmy chcą wiedzieć, czy obiekt ogranicza zużycie energii i wody, jak gospodaruje odpadami, skąd pochodzą produkty wykorzystywane w gastronomii, czy współpracuje z lokalnymi dostawcami i czy potrafi udokumentować swoje działania. Naturalnie pojawia się więc pytanie: czy hotel może zdobyć certyfikat ESG?
Odpowiedź nie jest tak prosta, jak mogłoby się wydawać. Nie istnieje jeden oficjalny, uniwersalny dokument pod nazwą „certyfikat ESG”, który po przejściu jednego audytu potwierdzałby wszystkie działania hotelu w obszarach środowiskowym, społecznym i zarządczym. Istnieje natomiast szereg uznanych certyfikatów, norm i systemów oceny, dzięki którym hotel może wiarygodnie pokazać, że zrównoważony rozwój jest rzeczywiście częścią jego działalności, a nie jedynie hasłem marketingowym.
ESG to znacznie więcej niż ekologia
Skrót ESG pochodzi od angielskich słów Environmental, Social and Governance. Pierwszy obszar, czyli Environmental, dotyczy wpływu przedsiębiorstwa na środowisko. Dla hotelu oznacza to między innymi zużycie energii i wody, sposób ogrzewania budynku, ograniczanie emisji, segregację i redukcję odpadów, ograniczenie marnowania żywności czy wykorzystywanie bardziej odpowiedzialnych produktów i materiałów.
Social obejmuje kwestie społeczne. W hotelarstwie mogą to być warunki pracy personelu, bezpieczeństwo, dostępność obiektu dla osób z różnymi potrzebami, współpraca z lokalną społecznością, odpowiedzialne podejście do dostawców czy dobrostan pracowników i gości.
Trzeci element, Governance, dotyczy sposobu zarządzania firmą. Znaczenie mają przejrzyste procedury, odpowiedzialna polityka zakupowa, etyczne prowadzenie biznesu, sposób wyboru partnerów oraz możliwość przedstawienia klientom wiarygodnych danych.
Dlatego sam montaż paneli fotowoltaicznych czy rezygnacja z jednorazowych opakowań nie oznacza jeszcze, że hotel realizuje kompleksową strategię ESG. Jest to jedynie fragment większej całości.
Nie ma jednego certyfikatu ESG dla hotelu
To najważniejsza informacja dla obiektów, które zaczynają interesować się tym tematem. Hotel nie powinien szukać w internecie po prostu „certyfikatu ESG” i wybierać pierwszej firmy oferującej taki dokument. Znacznie rozsądniejsze jest określenie, co właściwie chce potwierdzić i dla jakiego klienta ma to mieć znaczenie.
Jeżeli głównym celem jest potwierdzenie środowiskowych i zrównoważonych praktyk hotelu, jednym z najbardziej naturalnych rozwiązań jest Green Key. Jeżeli hotel chce wdrożyć kompleksowy system zarządzania zrównoważonym rozwojem, może zainteresować się ISO 21401. Obiekt mocno działający na rynku konferencyjnym może dodatkowo rozważyć ISO 20121 związane ze zrównoważonym zarządzaniem wydarzeniami.
Nie istnieje więc jedna właściwa odpowiedź dla wszystkich hoteli. Innych rozwiązań może potrzebować niewielki hotel wypoczynkowy, innych duży obiekt konferencyjny, a jeszcze innych międzynarodowa sieć obsługująca korporacje.
Green Key – jeden z najbardziej praktycznych kierunków dla hotelu
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych systemów przeznaczonych bezpośrednio dla branży hotelarskiej jest Green Key. Certyfikat może być przyznawany między innymi hotelom i obiektom konferencyjnym, które spełniają określone kryteria dotyczące zrównoważonego funkcjonowania.
Pod uwagę brane są między innymi zarządzanie energią i wodą, gospodarka odpadami, zakupy, działania środowiskowe, edukacja pracowników i gości oraz sposób zarządzania obiektem. Ważną częścią procesu jest dokumentacja oraz audyt, dzięki czemu certyfikat ma większą wartość niż zwykła deklaracja hotelu, że działa ekologicznie.
Dla hotelu obsługującego klientów biznesowych Green Key może być szczególnie interesujący dlatego, że jest łatwy do zrozumienia dla organizatora wydarzenia. Zamiast kilku stron opisu działań środowiskowych hotel może wskazać zewnętrzny standard, według którego jego praktyki zostały zweryfikowane.
Proces rozpoczyna się od zapoznania się z kryteriami i przeprowadzenia samooceny. Hotel powinien sprawdzić, które wymagania już spełnia, a które wymagają zmian. Następnie przygotowuje odpowiednią dokumentację, składa wniosek i przechodzi audyt. Certyfikat nie jest więc kupowaną „odznaką”, lecz efektem wdrożenia konkretnych procedur.
EU Ecolabel – oficjalne oznakowanie środowiskowe Unii Europejskiej
Inną możliwością jest EU Ecolabel, czyli oficjalne oznakowanie ekologiczne Unii Europejskiej. Program obejmuje również obiekty zakwaterowania turystycznego. W tym przypadku szczególnie mocno oceniany jest środowiskowy element działalności hotelu.
Kryteria dotyczą między innymi efektywności energetycznej, oszczędzania wody, gospodarki odpadami, ograniczania szkodliwych substancji czy zarządzania środowiskowego. Dla hotelu może być to interesujące rozwiązanie, jeżeli chce posiadać rozpoznawalne, europejskie potwierdzenie swoich działań ekologicznych.
EU Ecolabel nie należy jednak przedstawiać jako pełnego certyfikatu ESG. Jest przede wszystkim silnym potwierdzeniem części Environmental, czyli środowiskowej.
ISO 21401 – rozwiązanie stworzone z myślą o obiektach noclegowych
Bardzo ciekawym rozwiązaniem dla hoteli jest norma ISO 21401 dotycząca systemu zarządzania zrównoważonym rozwojem w obiektach zakwaterowania. Jej zakres jest szerszy niż klasyczne działania ekologiczne, ponieważ obejmuje elementy środowiskowe, społeczne oraz ekonomiczne.
Hotel wdrażający taki system powinien zidentyfikować swoje najważniejsze obszary oddziaływania, wyznaczyć cele, stworzyć odpowiednie procedury oraz mierzyć rezultaty. Może to oznaczać na przykład monitorowanie zużycia energii, ograniczanie ilości odpadów, odpowiedzialne zakupy, współpracę z lokalnymi podmiotami czy działania dotyczące pracowników i społeczności.
Z punktu widzenia ESG jest to jedna z interesujących możliwości, ponieważ wymusza systemowe podejście. Nie chodzi o wykonanie pojedynczej inwestycji ekologicznej, ale o stworzenie sposobu zarządzania, w którym zrównoważony rozwój jest stale monitorowany.
ISO 14001 – gdy priorytetem jest środowisko
Hotel, który chce przede wszystkim uporządkować działania środowiskowe, może rozważyć również ISO 14001. Jest to międzynarodowa norma dotycząca systemów zarządzania środowiskowego, stosowana w bardzo różnych branżach.
W przypadku hotelu wdrożenie takiego systemu może obejmować identyfikację najważniejszych obszarów wpływu na środowisko, monitorowanie zużycia zasobów, ustalanie celów redukcyjnych, kontrolowanie odpadów oraz regularną ocenę skuteczności podejmowanych działań.
Dla dużego klienta biznesowego certyfikowany system ISO może stanowić czytelne potwierdzenie, że kwestie środowiskowe są zarządzane w sposób uporządkowany i podlegają kontroli.
ISO 20121 może zainteresować hotele konferencyjne
Osobną kategorię stanowią hotele, dla których konferencje, kongresy, szkolenia i wydarzenia firmowe odpowiadają za istotną część przychodów. W takim przypadku warto zwrócić uwagę na ISO 20121, czyli standard dotyczący zrównoważonego zarządzania wydarzeniami.
Dotyczy on nie tylko ekologii, ale również społecznych i ekonomicznych aspektów eventu. Dzięki temu może obejmować sposób współpracy z dostawcami, ograniczanie odpadów, transport uczestników, gastronomię, wykorzystanie materiałów czy wpływ wydarzenia na otoczenie.
Dla dużego hotelu konferencyjnego interesującym rozwiązaniem może być więc połączenie standardów dotyczących samego obiektu z systemem dotyczącym organizacji wydarzeń.
A może rating EcoVadis?
W kontaktach z korporacjami hotel może również spotkać się z nazwą EcoVadis. Jest to system oceny działań przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju, szeroko stosowany w relacjach pomiędzy dużymi firmami a ich dostawcami.
Trzeba jednak zachować precyzję. Medal czy wynik EcoVadis nie jest certyfikatem produktu ani potwierdzeniem, że hotel jest „ekologiczny”. Jest to ocena systemu zarządzania zrównoważonym rozwojem przedsiębiorstwa.
Dla hotelu, który regularnie bierze udział w przetargach organizowanych przez duże korporacje, taka ocena może jednak mieć praktyczne znaczenie. Klient może bowiem korzystać z EcoVadis jako jednego z narzędzi służących do sprawdzania swoich dostawców.
Jak zacząć, zanim hotel zgłosi się po certyfikat?
Największym błędem byłoby rozpoczęcie całego procesu od pytania: „jaki certyfikat kupić?”. Najpierw warto sprawdzić, co hotel już robi i jakie dane posiada.
Dobrym początkiem jest stworzenie wewnętrznej listy wskaźników. Hotel powinien wiedzieć, ile energii i wody zużywa, jak zmieniają się te wartości w kolejnych latach, ile wytwarza odpadów, w jaki sposób ogranicza marnowanie żywności, jaki udział mają lokalni dostawcy i jakie działania prowadzi w obszarze dostępności czy zatrudnienia.
Następnie można ustalić konkretne cele. Zamiast deklaracji „chcemy być bardziej ekologiczni” znacznie wartościowszy jest cel możliwy do zmierzenia, np. ograniczenie zużycia energii przypadającego na pobyt gościa, zmniejszenie ilości odpadów lub zwiększenie udziału lokalnych dostawców.
Kolejnym krokiem powinno być uporządkowanie procedur i dokumentacji. Dopiero wtedy warto porównać wymagania Green Key, EU Ecolabel czy odpowiednich norm ISO i zdecydować, który system najlepiej odpowiada profilowi hotelu.
Certyfikat to początek, a nie koniec działań
Warto również pamiętać, że zdobycie certyfikatu nie powinno kończyć pracy nad ESG. Zrównoważone zarządzanie opiera się przede wszystkim na ciągłym mierzeniu rezultatów i poprawianiu wyników.
Jeżeli hotel otrzyma certyfikat, ale przez kolejne lata nie będzie mierzył zużycia energii, nie będzie kontrolował odpadów i nie będzie rozwijał swoich działań, sam znak graficzny na stronie internetowej szybko straci znaczenie.
Znacznie bardziej przekonujące dla klienta jest pokazanie konkretnych efektów. Hotel może na przykład informować o spadku zużycia energii, procentowym udziale segregowanych odpadów, ograniczeniu food waste czy liczbie dostawców pochodzących z regionu.
Właśnie wtedy certyfikat staje się uzupełnieniem wiarygodnej historii, a nie jej jedynym elementem.
Co powinien zrobić hotel obsługujący konferencje?
W przypadku hotelu konferencyjnego dobrym pierwszym krokiem może być Green Key, ponieważ jest to system dobrze dopasowany do branży hotelarskiej i rozpoznawalny w sektorze turystycznym. Równocześnie warto zacząć gromadzić własne dane ESG i przygotować sposób ich prezentowania organizatorom.
Większe obiekty mogą następnie rozważyć ISO 21401 lub ISO 14001, natomiast hotele prowadzące dużą działalność eventową mogą zainteresować się także ISO 20121.
Nie ma jednak potrzeby zdobywania wszystkich certyfikatów jednocześnie. Znacznie lepszym rozwiązaniem jest wybranie standardu odpowiadającego rzeczywistemu profilowi obiektu i konsekwentne rozwijanie związanych z nim działań.
Jak mówić o ESG, żeby nie wpaść w greenwashing?
To szczególnie ważne w materiałach marketingowych hotelu. Jeżeli obiekt posiada Green Key, nie powinien automatycznie przedstawiać się jako „hotel posiadający certyfikat ESG”, ponieważ certyfikat ma konkretną nazwę i określony zakres.
Znacznie bardziej wiarygodne będzie napisanie:
„Hotel posiada certyfikat Green Key potwierdzający spełnienie określonych standardów zrównoważonego rozwoju”.
Podobnie należy komunikować inne rozwiązania. ISO 14001 powinno być przedstawiane jako certyfikowany system zarządzania środowiskowego, a EU Ecolabel jako europejskie oznakowanie ekologiczne.
Precyzyjne nazewnictwo ogranicza ryzyko greenwashingu i jednocześnie zwiększa wiarygodność hotelu w oczach profesjonalnego organizatora.
Certyfikat może stać się przewagą w walce o klienta biznesowego
Rosnące zainteresowanie ESG powoduje, że pytania o zrównoważony rozwój będą coraz częściej pojawiać się przy wyborze hoteli, dostawców i miejsc na wydarzenia. Nie oznacza to, że certyfikat zastąpi dobrą lokalizację, odpowiednią liczbę pokoi, nowoczesne sale czy atrakcyjną cenę. Może jednak stać się kolejnym argumentem przemawiającym za wyborem konkretnego obiektu.
Szczególnie istotne może być to w sytuacji, gdy organizator porównuje kilka podobnych ofert. Hotel, który potrafi przedstawić niezależne potwierdzenie swoich działań, odpowiedzieć na pytania ESG i przekazać konkretne dane, może wypaść zdecydowanie lepiej niż konkurent ograniczający się do ogólnego hasła „dbamy o środowisko”.
Dlatego zamiast pytać wyłącznie „jak zdobyć certyfikat ESG?”, warto postawić szersze pytanie: „jak sprawić, aby działania naszego hotelu były rzeczywiście mierzalne, wiarygodne i możliwe do potwierdzenia?”. Certyfikat jest wówczas naturalnym efektem dobrze poukładanego systemu, a nie celem samym w sobie.
