Wilno zrobiło ważny krok w stronę budowy infrastruktury, która ma otworzyć miastu drogę do organizacji znacznie większych międzynarodowych kongresów i konferencji. Wybrano zwycięską koncepcję architektoniczną nowego Vilnius Congress Centre. Obiekt o powierzchni około 31,5 tys. m² ma dysponować salą plenarną dla 2000 osób i umożliwiać jednoczesną obsługę nawet 4500 uczestników. Dla litewskiej stolicy może być to jedna z najważniejszych inwestycji w rozwój rynku MICE w najbliższych latach.
W lipcu 2026 roku zakończył się kolejny ważny etap przygotowań do realizacji długo oczekiwanego centrum kongresowego w Wilnie. Zwycięzcą międzynarodowego konkursu architektonicznego została litewska pracownia IMPLMNT Architects, która zaproponowała projekt zatytułowany „THREE” („TRYS”). Do konkursu zgłoszono 28 prac, z czego 17 spełniło wymagania formalne i zostało poddanych ocenie jury. Teraz Wilno ma przejść do negocjacji ze zwycięską pracownią dotyczących właściwej umowy projektowej.
Warto przy tym zaznaczyć, że inwestycja znajduje się jeszcze na etapie przygotowania i projektowania. Nie rozpoczęła się więc właściwa budowa centrum. Zgodnie z obecnym harmonogramem cały obiekt ma zostać ukończony do końca 2031 roku, a wcześniej miasto musi przejść przez kolejne etapy projektowe i realizacyjne.
2000 osób w jednej sali, nawet 4500 uczestników jednocześnie
Skala inwestycji pokazuje, że Wilno nie przygotowuje zwykłego obiektu konferencyjnego. Planowane Vilnius Congress Centre ma mieć około 31 500 m² powierzchni, a jego najważniejszym elementem będzie sala plenarna mogąca pomieścić około 2000 uczestników.
Cały kompleks ma oferować około 17 elastycznych przestrzeni eventowych. Dzięki możliwości równoczesnego prowadzenia kilku wydarzeń lub różnych części jednego dużego kongresu centrum będzie mogło obsłużyć nawet około 4500 delegatów jednocześnie. To właśnie elastyczność ma być jednym z najważniejszych atutów nowego obiektu.
Program inwestycji wykracza jednak znacznie poza same sale konferencyjne. W centrum przewidziano przestrzenie wystawiennicze i instalacyjne, zaplecze cateringowe, bary kawowe i przekąskowe, strefy do odpoczynku oraz miejsca umożliwiające uczestnikom pracę pomiędzy poszczególnymi punktami programu. Na najwyższej kondygnacji planowany jest również bar i restauracja z panoramicznym tarasem. Powstać ma ponadto podziemny parking.
Taki układ odpowiada zmianom zachodzącym na rynku dużych wydarzeń. Współczesny kongres coraz rzadziej ogranicza się do jednej sali plenarnej i kilku pomieszczeń do sesji równoległych. Organizatorzy potrzebują również przestrzeni dla wystawców, sponsorów, cateringu, networkingu, spotkań biznesowych i odpoczynku. Wilno chce stworzyć obiekt pozwalający wszystkie te funkcje połączyć w jednej lokalizacji.
Wilno chce otworzyć się na wydarzenia, których wcześniej nie mogło pozyskać
Znaczenie nowego centrum najlepiej pokazuje obecna sytuacja litewskiego rynku spotkań. Według informacji przedstawianych przez organizatorów inwestycji Litwa nie dysponuje obecnie wyspecjalizowanym centrum mogącym przyjąć ponad 2000 uczestników w jednym miejscu. Oznacza to, że część dużych międzynarodowych kongresów już na początkowym etapie wyboru destynacji nie może brać Wilna pod uwagę.
Nowe centrum ma usunąć właśnie tę barierę. Projekt przygotowywany jest m.in. z myślą o międzynarodowych kongresach stowarzyszeń, dużych wydarzeniach korporacyjnych oraz spotkaniach politycznych wysokiego szczebla. Oficjalne materiały dotyczące inwestycji wprost wskazują, że chodzi o formaty, których Wilno ze względu na dotychczasowe ograniczenia infrastrukturalne nie mogło obsługiwać.
To istotna zmiana. Miasto posiada hotele, zaplecze gastronomiczne, atrakcje, transport oraz doświadczenie w przyjmowaniu gości biznesowych, ale brak dużego, wyspecjalizowanego centrum kongresowego ogranicza możliwości pozyskiwania największych wydarzeń. Po uruchomieniu Vilnius Congress Centre wielkość wydarzenia ma znacznie rzadziej stanowić przeszkodę już na etapie przygotowywania kandydatury miasta.
Przedstawiciele litewskiej branży hotelarskiej zwracali zresztą uwagę na ten problem jeszcze przed rozstrzygnięciem konkursu. Evalda Šiškauskienė, prezes Litewskiego Stowarzyszenia Hoteli i Restauracji, mówiła o trudnościach Wilna z wyjściem z kategorii „miasta małych konferencji”. Podkreślała także gospodarcze znaczenie większych wydarzeń, które przyciągają do miasta uczestników biznesowych, wiedzę, inwestycje i dodatkowe wydatki.
Pierwsze centrum tej skali budowane specjalnie dla kongresów
Vilnius Congress Centre ma być również inwestycją szczególną z punktu widzenia całej Litwy. Oficjalna strona projektu określa planowany obiekt jako pierwsze na Litwie centrum kongresowe wybudowane od podstaw właśnie w tym celu.
Ma to znaczenie nie tylko marketingowe. Obiekty projektowane od początku dla rynku kongresowego mogą zostać podporządkowane wymaganiom organizatorów dotyczącym przepływu kilku tysięcy ludzi, równoległego prowadzenia sesji, logistyki technicznej, cateringu, wystaw, zaplecza dla prelegentów czy bezpieczeństwa. W przypadku adaptowanych budynków znalezienie kompromisu pomiędzy tymi funkcjami często jest znacznie trudniejsze.
Właśnie dlatego w koncepcji Wilna duży nacisk położono na możliwość dzielenia i elastycznego wykorzystywania poszczególnych pomieszczeń. Największa sala ma mieścić około 2000 osób, ale zaplanowano również wiele mniejszych przestrzeni pozwalających prowadzić równoległe sesje, warsztaty i spotkania. To może być szczególnie istotne w przypadku kilkudniowych kongresów międzynarodowych.
Kongresowe centrum nie będzie odizolowane od miasta
Interesująca jest również sama koncepcja urbanistyczna. Centrum ma powstać w centralnej części Wilna, nad rzeką Neris, w sąsiedztwie litewskiego parlamentu, pomiędzy kompleksem Sejmu a ulicą Geležinio Vilko. W pobliżu znajdują się także Biblioteka Narodowa oraz ważne części śródmieścia. Lokalizacja umożliwia dostęp do Starego Miasta, dzielnicy Naujamiestis i głównej strefy biznesowej miasta.
Projekt „THREE” zakłada, że budynek nie powinien funkcjonować jako zamknięta enklawa dostępna wyłącznie podczas kongresów. Jednym z założeń jest stworzenie nowych przestrzeni publicznych i otwarcie fragmentu nabrzeża Neris dla mieszkańców oraz odwiedzających miasto.
W projekcie przewidziano powiązanie centrum z powstającym mostem pieszym, a na nabrzeżu mają pojawić się między innymi miejsca odpoczynku, infrastruktura rekreacyjna, amfiteatralne elementy i łatwiejszy dostęp do rzeki. Tym samym inwestycja ma pełnić jednocześnie funkcję kongresową i miejską.
Architekci z IMPLMNT Architects zaproponowali również rozczłonkowanie bryły budynku i stopniowe obniżanie jej w stronę rzeki oraz parlamentu. Ma to sprawić, że duży kompleks nie będzie dominował nad ważnymi elementami otoczenia, lecz stanie się częścią istniejącej tkanki miasta.
Kongres ma zostawić pieniądze nie tylko w centrum kongresowym
Najważniejszego efektu inwestycji Wilno oczekuje jednak poza murami samego obiektu. Duży międzynarodowy kongres oznacza zapotrzebowanie na setki, a niekiedy tysiące noclegów, restauracje, transport, obsługę techniczną, usługi eventowe, wycieczki oraz programy dodatkowe.
Jeżeli nowa infrastruktura rzeczywiście pozwoli Wilnu regularnie pozyskiwać większe wydarzenia, naturalnymi beneficjentami inwestycji mogą stać się miejscowe hotele, firmy cateringowe, restauracje, przewoźnicy, agencje eventowe oraz dostawcy usług dla branży MICE.
Właśnie dlatego centrum jest traktowane przez władze miasta jako inwestycja wykraczająca poza samą budowę obiektu. Mer Wilna Valdas Benkunskas wskazuje, że projekt ma wzmacniać międzynarodową rozpoznawalność Wilna i generować długoterminową wartość gospodarczą. Podobne stanowisko przedstawia Go Vilnius, według którego nowe możliwości infrastrukturalne powinny zwiększyć liczbę wydarzeń, delegatów oraz międzynarodowych kontaktów trafiających do miasta.
Do otwarcia jeszcze kilka lat
Nowe centrum nie zacznie jednak konkurować o największe wydarzenia od razu. Po rozstrzygnięciu konkursu przed inwestorem pozostaje przygotowanie dokumentacji projektowej i realizacja budowy. Według obecnego harmonogramu Vilnius Congress Centre ma zostać ukończone do końca 2031 roku. Wcześniejsze założenia przewidywały rozpoczęcie działalności na początku 2032 roku.
W przypadku rynku kongresowego kilkuletnia perspektywa nie musi jednak oznaczać, że efekty inwestycji pojawią się dopiero po otwarciu. Duże międzynarodowe kongresy często wybierają miasta-gospodarzy z kilkuletnim wyprzedzeniem. Wraz z postępem projektu Wilno będzie więc mogło stopniowo przygotowywać kandydatury dotyczące wydarzeń planowanych już na okres po uruchomieniu centrum.
Wilno przygotowuje się do nowego etapu na rynku MICE
Vilnius Congress Centre może stać się dla litewskiej stolicy czymś więcej niż kolejnym miejscem organizacji konferencji. Jego znaczenie wynika przede wszystkim ze skali. Sala dla 2000 osób, około 17 elastycznych przestrzeni, 31,5 tys. m² i możliwość jednoczesnej obsługi nawet 4500 uczestników mają usunąć jedną z najważniejszych barier ograniczających dotychczas możliwości Wilna.
O sukcesie inwestycji ostatecznie nie zdecyduje jednak sama architektura ani liczba miejsc na widowni. Najważniejsze będzie to, czy po uruchomieniu centrum Wilno wykorzysta nową infrastrukturę do skutecznego pozyskiwania międzynarodowych stowarzyszeń, korporacji i organizatorów największych wydarzeń.
Jeżeli tak się stanie, zakończenie budowy planowane na 2031 rok może oznaczać początek zupełnie nowego etapu rozwoju turystyki biznesowej w stolicy Litwy.
